Bài viết

Anh đào – Wikipedia tiếng Việt

27
Prunus avium, hay anh đào ngọt., hay anh đào ngọt . Prunus avium, hay anh đào ngọt., hay anh đào ngọt . Prunus cerasus, hay anh đào chua., hay anh đào chua .

Anh đào (Cherry) là một loại quả của nhiều loại thực vật thuộc chi Prunus và là một quả hạch.

Anh đào thương mại được lấy từ các giống cây trồng của một số loài, chẳng hạn như Prunus avium ngọt và Prunus cerasus chua. Tên gọi ‘anh đào’ cũng đề cập đến cây và gỗ của nó, và đôi khi được áp dụng cho hạnh nhân và cây có hoa tương tự trong chi Prunus, như trong “anh đào cảnh” hoặc “hoa anh đào”. Anh đào dại có thể đề cập đến bất kỳ loài anh đào nào nằm ngoài phạm vi đất canh tác, mặc dù Prunus avium thường được gọi cụ thể bằng cái tên “anh đào dại” ở quần đảo Anh.

Đây là cây ăn quả khó trồng và khó sống. [ 1 ]
The Cherry Seller của họa sĩ Bứccủa họa sỹ Sara Troost vào thế kỷ 18 .Anh đào dại có khoanh vùng phạm vi trải rộng khắp Châu Âu, Tây Á và một phần Bắc Phi, loại quả này đã được con người tiêu thụ trên mọi khoanh vùng phạm vi sống của nó kể từ thời tiền sử. Một giống anh đào trồng trọt được ghi nhận là đã được Lucius Licinius Lucullus mang đến Rome từ đông bắc Anatolia ( còn được gọi là vùng Pontus ) vào năm 72 trước Công nguyên. [ 2 ]Ah đào đã được trình làng đến Anh tại Teynham, gần khu vực Sittingbourne ở Kent theo lệnh của Henry VIII, vị vua đã nếm thử chúng ở vùng Flanders. [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]Anh đào được đưa đến Bắc Mỹ khá sớm, tại khu định cư Brooklyn, Thành Phố New York ( khi đó được gọi là ” New Netherland ” ) thời gian đó khu vực này thuộc chủ quyền lãnh thổ của Hà Lan. Các thương nhân đã thuê hoặc mua đất để trồng những vườn cây ăn quả và vườn sản xuất “, Cornelis van Tienhoven ghi nhận rằng ông đã tìm thấy 12 cây táo, 40 cây đào, 73 cây anh đào, 26 cây xô thơm … đằng sau ngôi nhà mà Anthony Janszoon van Salee ( người từ Salee [ Maroc, Châu Phi ] ) bán cho Barent Dirksen [ Người Hà Lan ], … ANNO ngày 18 tháng 6 năm 1639. ” [ 6 ]
Cherry time của họa sĩ Bứccủa họa sỹ Salvatore Postiglione

Các giống anh đào được trồng trọt là từ nhóm anh đào ngọt (P. avium) hầu hết các giống anh đào đều thuộc nhóm này, ngoài ra còn có anh đào chua (P. cerasus), chúng được sử dụng chủ yếu để nấu ăn. Cả hai nhóm đều có nguồn gốc ở Châu Âu và Tây Á, thường không thụ phấn chéo. Một số loài anh đào khác mặc dù có quả ăn được nhưng lại không được trồng rộng rãi để tiêu thụ, ngoại trừ các vùng Bắc Âu, nơi đây hai loài chính không thể phát triển. Việc tưới, phun thuốc thực vật, sử dụng nhân công, và do bị thiệt hại bởi mưa và mưa đá khiến giá bán anh đào tương đối đắt đỏ. Tuy nhiên, nhu cầu về loại trái cây này vẫn cao. Trong sản xuất thương mại, anh đào chua đôi khi là anh đào ngọt được thu hoạch bằng cách sử dụng “máy lắc” cơ giới hóa.[7] Việc hái bằng tay cũng được thực hiện rộng rãi đối với thu hoạch quả anh đào ngọt và chua nhằm tránh làm hỏng cả quả và cây.

Các gốc ghép thông dụng gồm có Mazzard, Mahaleb, Colt và Gisela Series, một loại gốc ghép lùn tạo ra những cây nhỏ hơn đáng kể so với những cây anh đào khác, chúng chỉ cao từ 8 đến 10 feet ( 2,5 đến 3 mét ). [ 1 ] Anh đào chua không cần cây cung ứng phấn hoa, trong khi 1 số ít giống anh đào ngọt có năng lực tự sinh sản. [ 1 ]Một cây anh đào sẽ mất từ ba đến bốn năm sau khi được trồng trong vườn để hoàn toàn có thể ra quả vụ tiên phong và mất toàn bộ bảy năm để đạt được độ sinh trưởng khá đầy đủ trọn vẹn. [ 8 ]

Mùa sinh trưởng[sửa|sửa mã nguồn]

Giống như hầu hết thực vật vùng ôn đới, cây anh đào cần thời gian lạnh nhất định mỗi năm để phá vỡ trạng thái ngủ, để nở hoa và tạo quả. Số giờ lạnh cần thiết tùy thuộc vào giống cây. Do yêu cầu thời tiết lạnh giá này, không có giống cây thành viên nào của chi Prunus có thể phát triển ở vùng khí hậu nhiệt đới. (Xem phần “sản xuất” để biết thêm thông tin về các yêu cầu làm lạnh)

Anh đào có mùa sinh trưởng ngắn và hoàn toàn có thể tăng trưởng ở hầu hết những vĩ độ ôn đới. [ 8 ] Anh đào nở hoa vào tháng 4 ( ở Bắc bán cầu ) và mùa cao điểm thu hoạch anh đào là vào mùa hè. Ở khu vực Nam Âu là vào tháng 6, ở Bắc Mỹ vào tháng 6, ở Anh vào giữa tháng 7 và ở miền nam British Columbia ( Canada ) là từ tháng 6 đến giữa tháng 8. Ở nhiều vùng của Bắc Mỹ, chúng là một trong những loại quả cây tiên phong ra hoa và chín vào giữa mùa Xuân .Ở Nam bán cầu, anh đào thường ở cao điểm thu hoạch vào cuối tháng 12 và được liên kết với Giáng sinh. Giống anh đào ‘ Burlat ‘ chín sớm vào đầu tháng 12, giống ‘ Lapins ‘ chín vào gần cuối tháng 12 và giống ‘ Sweetheart ‘ kết thúc muộn hơn một chút ít. [ 9 ]

Nhìn chung, anh đào là một loại cây ăn quả khó trồng và khó sống.[1] Ở châu Âu, loài gây hại đầu tiên có thể nhìn thấy trong mùa sinh trưởng ngay sau khi hoa nở (vào tháng 4 ở Tây Âu) thường là rệp đen anh đào, chúng khiến lá ở đầu cành bị quăn lại, với các ổ ruồi đen tiết ra chất dính để thúc đẩy sự phát triển của nấm trên lá và quả. Ở giai đoạn đậu quả vào tháng 6-7 (Châu Âu), ruồi đục quả anh đào (Rhagoletis cingulataRhagoletis cerasi) đẻ trứng vào quả non, sau đó ấu trùng của chúng ăn vào thịt quả rồi thoát ra ngoài qua một lỗ nhỏ (đường kính khoảng 1 mm), và đây chính là điểm xâm nhập của nấm vào quả anh đào sau trời mưa.[10] Ngoài ra, cây anh đào còn dễ bị nhiễm vi khuẩn, bệnh thối cytospora, bệnh thối nâu trên quả, bệnh thối rễ do đất quá ẩm ướt, bệnh thối ngọn và một số loại virus.[1]

Các giống cây[sửa|sửa mã nguồn]

Anh đào Rainier của tiểu bang Washington, Mỹ .

Các giống sau đây đã đạt được Giải thưởng Garden Merit của Hiệp hội Làm vườn Hoàng gia:

Các quốc gia sản xuất anh đào ngọt hàng đầu năm 2014 (tấn)
Hạng Nước Sản xuất
1 Thổ Nhĩ Kỳ 445.556
2 Mỹ 329.852
3 Iran 172.000
4 Tây Ban Nha 118.220
5 Italy 110.766
6 Chile 83.903
7 Romania 82.808
8 Uzbekistan 80.000
9 Nga 77.000
10 Hy Lạp 73.380
Thế giới 2.245.826
Nguồn: Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc[35]
Các quốc gia sản xuất anh đào chua hàng đầu năm 2014 (tấn)
Hạng Nước Sản xuất
1 Nga 198.000
2 Ukraine 182.880
3 Thổ Nhĩ Kỳ 182.577
4 Ba Lan 176.545
5 Mỹ 137.983
6 Iran 111.993
7 Serbia 93.905
8 Hungary 91.840
9 Uzbekistan 45.000
10 Azerbaijan 25.669
Thế giới 1.362.231
Nguồn: Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc[35]

Năm năm trước, sản lượng anh đào ngọt trên quốc tế là 2,25 triệu tấn, trong đó Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất 20 %. Các nhà phân phối anh đào ngọt lớn khác là Hoa Kỳ và Iran. Sản lượng anh đào chua trên quốc tế vào năm năm trước là 1,36 triệu tấn, đứng vị trí số 1 là Nga, Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Lan .
Anh đào ngọt chín ở TehranCác vườn anh đào thương mại chính ở Tây Á nằm ở Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Syria, Azerbaijan, Lebanon và Israel .
Các vườn anh đào thương mại chính ở Châu Âu là ở Thổ Nhĩ Kỳ, Ý, Tây Ban Nha và những vùng Địa Trung Hải khác, và một mức độ nhỏ hơn ở những nước Baltic và nam Scandinavia .Ở Pháp từ những năm 1920, những quả anh đào tiên phong theo mùa thu hoạch vào tháng 4 / tháng 5 từ vùng Céret ( Pyrénées-Orientales ), [ 36 ] nơi đây những nhà phân phối địa phương có một truyền thống lịch sử kể từ năm 1932, là gửi thùng anh đào tiên phong đến tổng thống Pháp. [ 37 ]
Tại Hoa Kỳ, hầu hết anh đào ngọt được trồng ở những tiểu bang như Washington, California, Oregon, Wisconsin và Michigan. [ 38 ] Các giống anh đào ngọt quan trọng gồm có Bing, Ulster, Rainier, Brooks, Tulare, King và Sweetheart. [ 39 ] Cả hai tiểu bang Oregon và Michigan đều phân phối anh đào có màu vỏ sáng thuộc giống ‘ Royal Ann ‘ cho quá trình trồng anh đào maraschino. Hầu hết anh đào chua ( còn gọi là anh đào chua cay ) được trồng ở Michigan, tiếp theo là Utah, Thành Phố New York và Washington. [ 38 ] Anh đào chua gồm có giống ‘ Nanking ‘ và giống ‘ Evans ‘. Thành phố Traverse, tiểu bang Michigan được gọi là ” Thủ đô Anh đào của Thế giới “, [ 40 ] tổ chức triển khai Lễ hội Anh đào Quốc gia và đã từng làm ra chiếc bánh anh đào lớn nhất quốc tế. Khu vực nổi tiếng sản xuất anh đào chua cay ở phía bắc Michigan được biết đến là vùng ” Vịnh Traverse ” .Hầu hết những giống anh đào có nhu yếu lạnh từ 800 giờ trở lên, nghĩa là thời hạn lạnh tối thiểu để phá vỡ trạng thái ngủ, ra hoa và đậu trái, mùa đông cần có tối thiểu 800 giờ ở nhiệt độ dưới 45 °F ( 7 °C ). Các giống anh đào ” làm lạnh thấp ” Minnie Royal và Royal Lee cần 300 giờ hoặc ít hơn, chúng nhu yếu thụ phấn chéo, trong khi giống Royal Crimson có năng lực tự sinh sản. [ 41 ] Những giống cây này đã làm lan rộng ra khoanh vùng phạm vi trồng anh đào đến những khu vực mùa đông ôn hòa ở miền nam Hoa Kỳ. Đây là một quyền lợi cho những nhà phân phối anh đào ngọt ở California, vì California là nhà phân phối anh đào ngọt lớn thứ hai ở Mỹ. [ 42 ]Anh đào ngọt tự nhiên và không tự nhiên tăng trưởng tốt trong địa phận tỉnh Ontario và British Columbia của Canada, một tiệc tùng hoa anh đào thường niên đã được tổ chức triển khai trong vòng bảy thập kỷ liên tục qua ở Thung lũng Okanagan thuộc thị xã Osoyoos. [ 43 ] Ngoài Okanagan, những vùng trồng anh đào khác của British Columbia là Thung lũng Similkameen và Thung lũng Kootenay, cả ba vùng cùng sản xuất 5,5 triệu kg anh đào hàng năm, chiếm 60 % tổng sản lượng của Canada. [ 44 ] Các giống anh đào ngọt ở British Columbia gồm có ‘ Rainier ‘, ‘ Van ‘, ‘ Chelan ‘, ‘ Lapins ‘, ‘ Sweetheart ‘, ‘ Skeena ‘, ‘ Staccato ‘, ‘ Christalina ‘ và ‘ Bing ‘ .
Ở Úc, anh đào được trồng ở tổng thể những bang, ngoại trừ Lãnh thổ phía Bắc. Các vùng sản xuất chính nằm ở khu vực ôn đới thuộc New South Wales, Victoria, Nam Úc và Tasmania. Tây Úc đã hạn chế sản xuất tại những khu vực cao ở phía tây nam của tiểu bang. Các khu vực sản xuất chính gồm có Young, Orange và Bathurst ở New South Wales, Wandin, Goulburn và thung lũng Murray ở Victoria, vùng Adelaide Hills ở Nam Úc, Huon và Derwent ở Tasmania .Các giống thương mại chính theo thứ tự thời vụ gồm có ‘ Empress ‘, ‘ Merchant ‘, ‘ Supreme ‘, ‘ Ron ‘, ‘ Chelan ‘, ‘ Ulster ‘, ‘ Van ‘, ‘ Bing ‘, ‘ Stella ‘, ‘ Nordwunder ‘, ‘ Lapins ‘, ‘ Simone ‘, ‘ Regina ‘, ‘ Kordia ‘ và ‘ Sweetheart ‘. Các giống mới đang được trình làng, gồm có ‘ Staccato ‘ cuối mùa và ‘ Sequoia ‘ đầu mùa. Chương trình Nhân giống anh đào Úc đang tăng trưởng một loạt những giống mới, và đang được nhìn nhận thử nghiệm. [ 45 ]Thị trấn Young của New South Wales được gọi là ” Thủ đô Anh đào của Úc ” và là nơi tổ chức triển khai Lễ hội Anh đào Quốc gia .

Giá trị dinh dưỡng[sửa|sửa mã nguồn]

Quả anh đào ngọt chưa chín có 82 % nước, 16 % carbohydrates, 1 % protein, và chất béo không đáng kể ( bảng ). Khi trái sống, anh đào ngọt phân phối ít hàm lượng dinh dưỡng trên 100 g khẩu phần, vì chỉ có chất xơ và vitamin C ở mức vừa phải, trong khi những vitamin và khoáng chất vi lượng khác mỗi loại chỉ phân phối dưới 10 % Giá trị hàng ngày ( DV ) trên mỗi khẩu phần, tương ứng ( bảng ). [ 46 ]So với anh đào ngọt, anh đào chua chưa chín chứa nhiều hơn vitamin C trên 100 g ( 12 % DV ) khoảng chừng 50 %, và gấp 20 lần lượng vitamin A ( 8 % DV ), đặc biệt quan trọng là beta-Carotene ( bảng ). [ 47 ]

Rủi ro về sức khỏe thể chất[sửa|sửa mã nguồn]

Những hạt nhân của quả anh đào, có thể tiếp xúc được khi nhai hoặc bốc vỏ cứng, chúng có chứa amygdalin, một chất hóa học giải phóng hợp chất độc tố hydrogen cyanide khi nuốt phải. Anh đào có thể an toàn để ăn nếu các hạt quả của chúng được giữ nguyên và không nuốt phải.[48]

Các mục tiêu sử dụng khác[sửa|sửa mã nguồn]

Gỗ anh đào được nhìn nhận cao bởi sắc tố phong phú và thớ thẳng trong việc sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ, đặc biệt quan trọng là bàn thao tác, bàn, ghế. [ 49 ] [ 50 ]

Thư viện ảnh[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

  • Phương tiện liên quan tới Anh đào tại Wikimedia Commons

0 ( 0 bình chọn )

Cây tri thức

https://caytrithuc.net
Nền tảng tri thức Việt

Ý kiến bạn đọc (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan

Bài viết mới