Bài viết

Chuột hamster – Wikipedia tiếng Việt

31

Chuột hams hay hamster, chuột đuôi cụt, hay còn gọi là chuột đất vàng[1], trong từ điển dịch là chuột hang vì là loài thường hay đào hang, là một loài động vật gặm nhấm thuộc phân họ Cricetinae, bao gồm 25 loài thuộc 6 hoặc 7 chi khác nhau[2]. Được nuôi để làm các thí nghiệm khoa học và hiện nay còn để làm thú cưng cho những người yêu thích vật nuôi nhỏ. Chuột hams được phát hiện tại một thành phố gần Syria vào năm 1829. Chuột hamster có khả năng đào hang để đuổi bắt côn trùng. Loài này đặc biệt ở chỗ có đôi túi má dài tới vai của nó, mục đích này để mang thức ăn về tổ, hang của chúng. Hamster có khả năng các hành vi khác nhau dựa vào tác động môi trường, di truyền và thật sự đã tương tác gần gũi với con người.

Vào năm 1839, báo cáo của nhà động vật học người Anh George Waterhous cho biết đã tìm được một con chuột hams cái già ở Syria, tên khoa học của nó là Cricetus auratus, còn gọi bằng tên thông thường là Golden Hamster (tạm dịch: chuột hams vàng). Trong năm 1930, các nhà động vật học và giáo sư của trường đại học Jerusalem Aharoni tìm được một con chuột hams mẹ và vài con con của nó ở sa mạc Syria. Và họ đã đem chúng về phòng thí nghiệm, phần lớn chết và trốn thoát. Số chuột hams còn lại được trao cho Trường Đại học Hebrew ở Jerusalem, tại đó họ đã gây thành công giống chuột hams tương tự như Golden Hamster. Tuy nhiên, chúng to hơn một chút so với giống chuột hams mà Waterhouse tìm được, và tên khoa học của chúng là Mesocricetus auratus, mặc dù có thể chắc chắn rằng tất cả chúng đều cùng một loài.

Chuột hams được chuyển đến toàn bộ những phòng thí nghiệm trên quốc tế. Chúng tới Anh vào năm 1931, và 1938 thì gia nhập vào Mỹ. Còn giống Golden Hamster được sinh từ những con thuần chủng thì được tìm thấy ở Syria với số lượng rất ít, nó được bán ra bởi những hành khách đem từ sa mạc Syria về. Có hẳn một kho riêng không liên quan gì đến nhau quan trọng tàng trữ hamster ở Mỹ vào năm 1971, nó sẽ không khi nào được biết đến nếu không vì những con vật cưng của Bắc Mỹ đều có nguồn gốc từ chúng .

Giống Phodopus campbelli, Phodopus sungorus được giới thiệu ở Hội chợ thú nuôi Anh năm 1970. Chuột hams Roborovski từ Hà Lan đã du nhập vào Anh vào năm 1990. Chuột hams được sử dụng trong các thí nghiệm, nghiên cứu khoa học do chúng không mang trên mình mầm bệnh và sinh sôi rất nhanh (một lứa đẻ mới mỗi tháng), ngoài ra lại còn rất thân thiện và dễ dàng bồng bế. Chúng thường được dùng làm động vật thí nghiệm trong nghiên cứu về bệnh tim mạch vì hệ thống tim mạch của chúng giống hệ thống tim mạch của con người một cách đáng ngạc nhiên. Chuột hamster còn được biết đến nhờ chúng đã xử lý 60 pounds ngũ cốc của các người nông dân trong các vụ thu hoạch xuân[3].

Từ hamster là từ vay mượn của Tiếng Đức mà nó xuất phát từ Old High German hamsustro, nó được liên quan đến Nga choměstrǔ đó là cả một sự pha trộn của các gốc rễ của Nga khomiak “hamster” và một từ Baltic hoặc có xuất xứ Ba Tư[4].

Túi má hamster được thí nghiệm trên hamster tại châu Âu
Chuột hams không phải thuộc loài họ chuột thường thì ( họ Chuột ) như chuột cống, chuột nhắt, chuột đồng … mang nhiều mầm bệnh. Mà chúng thuộc họ Cricetidae, sinh sống ngoài tự nhiên, thường đào hang và có hai túi má để dự trữ thức ăn. Mắt chúng thuộc loại cận thị hoặc bị mù màu. Chúng thường sống ở hoang mạc, bán hoang mạc, hoặc nơi có khí hậu ôn đới, không phải loài chuột đồng thường phá hoại mùa màng. Chuột hams là loài động vật hoang dã có vú ( 8-10 vú ) : hai-bốn cái đầu ở 2 chân trước, hai cái ở giữa, hai cái dưới giữa cách 0,3 mm, hai cái ở đối lập nhau ( chính giữa là hậu môn ). Chúng hoàn toàn có thể sống ở bãi đất khô cằn, sống được trong điều kiện kèm theo nóng và tương đối ẩm và đào hang sâu hơn 3 mét. Là động vật hoang dã 4 chân có tổng số ngón là 18 ngón ( 2 chân trước là 8, 2 chân sau 10 ngón ) biết đồng loài bằng cách ngửi mùi để xác lập vị trí thức ăn và có tính chia chủ quyền lãnh thổ cao, nhất là Syria Hamster. Chúng hoàn toàn có thể nhạy cảm với những âm thanh to ồn và tiếp xúc siêu âm tầm xa .Chuột hams có kích cỡ nhỏ ; bộ lông mềm bao trùm khắp khung hình. Chúng có nhiều loại và nhiều màu lông khác nhau ( đen, xám, vàng, trắng, trắng tuyền, vàng kim … ). Chuột hams có đuôi nhưng cực kỳ ngắn ( khoảng chừng 1 cm ) và có 1 lớp lông mỏng dính bao trùm có vẻ như chẳng để làm gì cả. Răng của chuột hams dài, có hai răng cửa to lớn ( là bộ phận hầu hết để ăn ). Bởi thế chúng phải cần gặm nhấm những vật phẩm bằng sắt, nhôm, gỗ để mài răng bớt đi. Nếu chúng không mài, răng cửa sẽ chạm nướu sẽ gây chảy máu, đụng xương hàm chúng hoàn toàn có thể sẽ chết. Chúng là thường hoạt động giải trí về đêm ( hoạt động giải trí mạnh 7 giờ tối đến 2 giờ sáng hôm sau ). Một ngày của chúng cần ngủ tối thiểu tối thiểu 14 giờ / ngày. Chúng hoàn toàn có thể bị stress, rối loạn thần kinh vào những thời gian buổi sáng nếu làm phiền chúng khi đang ngủ. Chuột hams hoàn toàn có thể sống trung bình 2 năm nếu điều kiện kèm theo sống vừa đủ .
Hamster là một loài động vật hoang dã ăn tạp. Chúng hoàn toàn có thể ăn những loại hạt, rau quả ( ít ), những loại bánh, vị không phải là mặn, chua, cay, đắng, ngọt. Tại Trung Đông chúng là động vật hoang dã săn theo đàn đánh bắt cá côn trùng nhỏ. Chúng còn là chất gây men ruột sau và hoàn toàn có thể ăn phân của nó để phục sinh dinh dưỡng, tuy nhiên không được hấp thu .
Một đặc thù hành vi của Hamster là tích trữ thực phẩm. Chúng mang theo thức ăn trong túi má thoáng rộng của chúng vào hang tàng trữ dưới lòng đất của chúng. Khi đầy, má hoàn toàn có thể làm cho đầu của nó tăng gấp đôi hoặc thậm chí còn gấp ba lần size .
Những con Hamster Bear ngủ ngàyVà đặc thù khác của những loài Hamster đặc biệt quan trọng là giống Hamster Bear chúng sẽ ngủ nhiều vào ban ngày và hoàn toàn có thể ngủ liên tục đến 8-12 giờ và không thích bị gia chủ thức tỉnh nên điều này tiếp tục khiến cho những chủ nuôi lo ngại, dù vậy Hamster sẽ liên tục thức dậy để tìm thức ăn gồm có cả ngày và đêm. Những con chuột Hamster thực tiễn sẽ hoạt động giải trí linh động về đêm vì đây cũng là một tập tính của những dòng Hamster. Một số loài Hamster có lối sống hội đồng, trong khi một số ít khác lại có tập tính bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và không thích sống chung với nhưng con Hamster khác, điều này thường thấy ở Hamster Bear 1 số ít Hamster không dễ chiều sẽ tiến công những vật nuôi lạ khác gồm có cả cùng và khác giống bất kể khi nào để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, nhưng ngược lại nếu một con Hamster Bear dễ tính sẽ sống rất hòa đồng với bạn hữu xung quanh nhiều lúc chúng còn ôm hay chồng lên nhau để ngủ và hầu hết những dòng Hamster rất hiền lành và thân hiện so với con người. [ 5 ]
Hamster cắn nhau khi tiếp xúcHầu hết toàn bộ hamster là đều sống đơn độc. Nếu đặt lại với nhau, cấp tính và mãn tính căng thẳng mệt mỏi hoàn toàn có thể xảy ra và nó hoàn toàn có thể chiến đấu kinh khủng, đôi lúc gây tử trận đối phương .
Tất cả hamster là loài đào hang tuyệt vời, thiết kế xây dựng hang hốc với một hoặc nhiều lối vào, với những phòng triển lãm liên kết với buồng cho làm tổ, dữ gìn và bảo vệ thực phẩm, và những hoạt động giải trí khác. Bọn chúng sử dụng chân trước và chân sau, cũng như mõm và hàm răng, cho đào. Trong tự nhiên, những bộ đệm hang nhiệt độ thiên nhiên và môi trường khắc nghiệt, cung ứng những điều kiện kèm theo khí hậu tương đối không thay đổi, và bảo vệ chống lại quân địch. Syria Hamster đào hang của chúng thường ở độ sâu 0,7 m. Một cái hang gồm có một ống dốc trèo lên trèo xuống ( 4 – 5 cm ), làm tổ và một buồng găm và một Trụ sở mù kết thúc cho đi tiểu. Hamster trong phòng thí nghiệm đã không mất đi năng lực của nó để đào hang. Trong trong thực tiễn, chúng sẽ làm điều này một cách can đảm và mạnh mẽ và kỹ năng và kiến thức nếu họ được cung ứng với những chất nền thích hợp .
Hamster có 2 nhóm yêu thích chính là Hamster lùn ( những loài thuộc nhóm này : sóc, Roborovski, Campell, Chinese Hamster … ) được đến từ những đồng cỏ và vùng bán hoang mạc ở châu Á và loại Hamster Syria, nhóm này thường được gọi là Golden Hamster ( Hamster vàng ) bởi con chuột hams được tìm thấy tiên phong ở Syria là màu lông vàng. Với nhiều màu lông khác nhau gồm : trắng, đen, vàng, đỏ, cam, vàng đen, đen trắng, thì chúng vẫn được xếp 2 nhóm trên .Ở tuổi trưởng thành, kích cỡ mỗi con hamster lùn dài chừng khoảng chừng tối đa 7 – 10 cm, riêng syrian hamster chiếm hữu thân hình gấp đôi Dwarf với dài 14 – 18 cm. Syrian là một chuột hamster hoang dã, rất ghét sống cùng bầy hoặc đôi lứa, chỉ thích sống đơn độc là hầu hết. Ngược lại Dwarf lại hoàn toàn có thể sống đôi lứa hoặc trong 1 bầy nào đó. Do đó tính cách Syrian thường hung hăng và dễ cáu và ngược lại .

Mối quan hệ của những loài chuột đồng[sửa|sửa mã nguồn]

Neumann et al (2006) đã tiến hành phát sinh loài phân tử phân tích của 12 trong số 17 loài trên sử dụng trình tự DNA từ ba gen: 12S rRNA, cytochrome b, và yếu tố von Willebrand. Họ đã phát hiện thêm các mối quan hệ:

Các chi Phodopus đã được tìm thấy để đại diện cho sự phân chia sớm nhất trong số Hamster. Phân tích của họ bao gồm cả hai loài. Kết quả của một nghiên cứu khác đề nghị cricetulus kamensis (và có lẽ là C. alticola liên quan) có thể thuộc về một trong hai nhóm Phodopus này hoặc giữ một vị trí cơ bản tương tự.

Các chi mesocricetus cũng tạo thành một nhánh. Phân tích của họ bao gồm tất cả bốn loài, với M. auratusM. raddei hình thành một subcladeM. brandtiM. newtoni khác.

Các chi còn lại[sửa|sửa mã nguồn]

Các chi còn lại của Hamster tạo thành một nhánh lớn thứ ba. Hai trong số ba loài được lấy mẫu trong cricetulus đại diện cho sự phân chia sớm nhất. Nhánh này chứa C. barabensis (và có lẽ là C. sokolovi liên quan) và C. longicaudatus.

Các nhánh còn lại chứa các thành viên của allocricetulus, Tscherskia, Cricetus, và C. migratorius. allocricetulusCricetus là chị đơn vị phân loại. Cricetulus migratorius là tương đối gần nhất tiếp theo của họ, và Tscherskia là nền[6].

Nhảy đực là 1 câu nói dân dã nhưng nói nôm na là con đực sẽ tiến hành ôm bụng con cái. Với cách này con mẹ có thể sinh sản tiếp. Hoặc sử dụng nước tiểu của con đực sẽ được dẫn truyền qua ống dẫn trứng sinh ra một hoặc nhiều con non.

Hamster có thể sinh sản (sinh sản hữu tính) khi chúng đạt 2 tháng tuổi. Tuy nhiên chúng có thể đẻ sớm lúc 1 tháng tuổi nhưng chúng có thể sẽ chết nếu không đủ sức khỏe để nuôi dưỡng đám con của mình. Mỗi đứa con trong bụng mẹ có thai kỳ là trên 15 ngày, tối đa 1 tháng. Mỗi thai kỳ có 3 – 30 đứa con. Nhưng càng nhiều con con mẹ sẽ kiểm soát không xuể dẫn đến con mẹ bị kiệt sức và đám con sẽ dễ chết và sức khỏe không được đảm bảo. Thời gian đẻ 1 đứa con ra đời là 10 – 40 phút. Con non sẽ dễ bị cảm lạnh, yếu ớt, suy nhược cơ thể dẫn đến chết nếu không được bà mẹ này chăm sóc kĩ càng và cho bú thường xuyên. Thường thì con mẹ sẽ cho con bú trong 10 – 30 phút, sau đó lặp lại 1,5 – 3 giờ.

Trong cuộc đời của 2 chú hamster (đực và cái), con mẹ sẽ có thể lai giống hơn 8 lần.

Thời gian mang thai và sinh sản[sửa|sửa mã nguồn]

Hamster là nhà nhân giống theo mùa và sẽ sản xuất một vài lứa một năm với vài đứa con trong mỗi lứa. Mùa sinh sản từ tháng Tư đến tháng Mười ở Bắc bán cầu, với 1 đến 13 con sinh ra sau một thời hạn mang thai từ 16 đến 23 ngày. Thời gian mang thai lê dài 16 đến 18 ngày cho chuột hamster Syria, 18 – 21 ngày so với Russian Hamsters, 21 – 23 ngày so với Chinese Hamsters và 23 – 30 ngày cho chuột hamster Roborovski. Lượng trung bình cho chuột hamster Syria là khoảng chừng bảy chuột con, nhưng hoàn toàn có thể là nhiều như 24, đó là số lượng tối đa của những con hoàn toàn có thể được chứa trong tử cung. Chuột lùn Campbell thường có 4-8 chuột con trong một lứa, nhưng hoàn toàn có thể có đến 13. Djungarian Hamster có khuynh hướng có lượng con hơi nhỏ hơn, như Chinese và Roborovski Hamsters .

Hiện tượng trước khi đẻ[sửa|sửa mã nguồn]

Hãy quan sát những đặc thù bên ngoài khung hình hoặc trong thời hạn chúng đang sống :

  • Bụng hamster phình to bự ra một cách đáng kể hơn bình thường.
  • Vú thay đổi màu sắc
  • Hamster trong thời gian đẻ dễ bị stress hay cáu giận với hamster khác
  • Ăn uống, ngủ nhiều hơn bình thường
  • Hay kiếm những đồ lót mỏng để làm ổ và cựa quậy…

Hamster con đang bú sữa mẹ

Môi trường sống thực tại ( nếu nuôi )[sửa|sửa mã nguồn]

Khi đã nắm rõ những hiện tượng kỳ lạ trước khi đẻ, cần bổ trợ thức ăn, nước uống tiếp tục, đặc biệt quan trọng là đồ lót mỏng dính để chúng làm ổ. Cách ly hamster mẹ ra khỏi toàn bộ hamster khác để không bị hamster khác quấy nhiễu hoặc ăn mất con .Trong thời hạn nuôi con, tuyệt đối không được dọn chuồng bất kể hình thức nào trong 2 tuần sau khi đẻ vì sẽ gây mùi cho hamster mẹ, lạc mùi sẽ ăn không chăm con và cao hơn ăn mất con. Khi thay thức ăn và bình nước cần đeo găng tay và hành vi nhẹ nhàng, không gây tiếng ồn. Trong khoảng chừng 2 tuần ( 15 ngày ) không được bồng bế con mẹ và bầy con, hoàn toàn có thể bồng bế sau thời hạn này để hoàn toàn có thể quen mùi của con người .
Khi bị mồ côi mẹ ( sinh con rồi con mẹ qua đời hoặc không được mẹ chăm nom ), trong 0 → 12 ngày tỉ lệ chết rất cao. Nếu có năng lực, hãy đúc sữa cho con 2 – 3 giờ / lần. Hoặc hoàn toàn có thể nhờ người mẹ sửa chữa thay thế bằng cách sau đây ( đeo găng tay ) :

  • Tìm người mẹ cũng đang chăm con khác với độ tuổi tương đương.
  • Xóa tất cả mùi trên đứa con bằng cát tắm.
  • Sau đó dẫn con mẹ đi mất (càng lâu càng tốt), tiến hành dùng đồ dùng lót ổ của mẹ thay thế chà nhẹ lên người đứa con này. Hãy chắc chắn rằng trên đứa con không còn mùi của người mẹ cũ.
  • Bỏ vào bầy con của người mẹ thế.

Tỉ lệ thành công xuất sắc không cao ( khoảng chừng 60 % ). Con mẹ sẽ tiến công đứa con này nếu còn mùi cũ của nó. Ngược lại, đứa con trên 12 ngày tuổi có tỉ lệ sống sót cao hơn nhiều vì chúng đã khởi đầu tập ăn, tập uống và đã biết vận động và di chuyển .

Hình dạng, sắc tố đứa con sau khi đẻ[sửa|sửa mã nguồn]

  • 1 ngày tuổi: Da hồng, không có lông, chưa mở mắt, chưa có móng, răng, không thể nghe tiếng ồn. Bầy hamster con sau 7 ngày tuổi
  • 3 ngày tuổi: Da hồng, không có lông, chưa mở mắt, bắt đầu mọc móng, răng, không thể nghe tiếng ồn.
  • 5 ngày tuổi: Bắt đầu mọc lông tùy theo lai giống, chưa mở mắt, không thể nghe tiếng ồn.
  • 9 ngày tuổi: Cơ thể đã phủ lông khoảng 60 – 100%, bắt đầu tập di chuyển, chưa mở mắt, không thể nghe tiếng ồn.
  • 12 ngày tuổi: Cơ thể đã phủ lông hoàn toàn, bắt đầu mở mắt, có thể nghe được tiếng ồn.
  • 14 ngày tuổi: Hamster con có thể ăn hạt cứng (nhỏ), đi tìm những giọt nước quý giá, mắt hí, đã nghe được tiếng ồn.
  • 18 ngày tuổi: Lông đã dài 0,3 – 0,5 mm, mắt mở hoàn toàn.
  • 22 ngày tuổi: Chúng có thể leo trèo một cách thoải mái và năng động nhưng sức còn yếu.
  • 24 – 1 tháng tuổi: Đã đến lúc cai sữa, chúng có thể sống tự lập.

Chuông nuôi ví dụ

Chuồng nuôi và Vệ sinh[sửa|sửa mã nguồn]

Nếu nuôi hamster cần phải có chuồng để nuôi và những hàng rào che chắn ( thanh thủy tinh, hàng rào sắt, … ) để chúng không hề thoát ra ngoài. Mua những loại lót chuồng ( mùn cưa mỏng mảnh và nó không là những loại cưa ở rèn ; hoàn toàn có thể thay thế sửa chữa mùn cưa bằng giấy vệ sinh xé rải rác ; … ). Thường xuyên thay lót 3 ngày / lần để không cho vi trùng ô nhiễm tích tụ và gây bệnh cho chúng .
Mùn cưa

Các giống loài đặc biệt như Winter White từ đồng cỏ của Siberia vào các tháng mùa đông thì chúng có thể ngả màu lông sang màu trắng do thiếu ánh sáng mặt trời gây nên. Cần đóng chuồng sắt cẩn thận vì chúng thường được mệnh danh là diễn viên xiếc dễ dàng trốn thoát ra ngoài. Nếu nuôi chúng cần nuôi trong hộp nhựa, bể kính (bể cá) có chiều cao hơn gấp 4 lần chiều dài của chúng là chính xác nhất.

Các loại hạt đậu là thức ăn lý tưởng, hài hòa và hợp lý cho hamster cung ứng đủ những chất dinh dưỡng

Thức ăn và uống[sửa|sửa mã nguồn]

Do răng của chúng thường dài ra nên chúng hoàn toàn có thể phải cần ăn những thức ăn cứng để mài mòn răng của chúng. Thức ăn yêu quý của chúng thường là hạt hướng dương hay những loại thức ăn ngũ cốc, thức ăn trộn sẵn được bán trong shop. Các loại thức ăn trộn sẵn gồm : đậu đỏ, đậu đen, đậu phộng, hạt hướng dương, những loại bánh, …Tuy vậy, cần hạn chế cho ăn những loại thức ăn có vị chua, đắng và cay như socola, thức ăn có giấm ( gỏi ), ớt, tỏi hành. Không cho ăn hoa, những thức ăn từ những động vật hoang dã khác chó, mèo cần kiêng kỵ vì chúng hoàn toàn có thể bị ngộ độc thực phẩm .Không cho hamster uống những loại cafe, trà, nước ép trái cây để tránh chuột hams bị đau và thủng dạ dày .Mua những bình nước để đựng nước và nên thử nó có chảy nước không và tiếp tục vệ sinh bình nước vì khi chuột hams uống nước lông và bụi bờ hoàn toàn có thể đi vào ống nước .
Thường cho chuột hamster có lên lịch dắt chơi định kỳ. Không làm trộn lẫn vì hamster hoàn toàn có thể thói quen lịch cũ của bạn. Nên sắp xếp những đồ vật đồ chơi như bánh xe quay ( wheel ), những đường ống, miếng trượt và những đồ chơi leo trèo không gây nguy khốn cho chúng. Với ở bên ngoài tự nhiên, chuột hamster hoàn toàn có thể hoạt động giải trí bằng đào hang, chạy gắng sức .
Hamster thường rất thấp tỉ lệ năng lực mắc bệnh. Nguyên nhân thường gặp là về bệnh ướt đuôi, bệnh tiêu chảy do ăn thức ăn không đúng và những vi trùng ô nhiễm của thiên nhiên và môi trường xung quanh gây nên. Ngoài ra còn hoàn toàn có thể mắc những bệnh mắt đục tinh thể, bệnh stress, bệnh cảm lạnh ( do đặt ở vị trí lạnh lẽo, có nhiều luồng gió lạnh thổi vào, nhiệt độ quá thấp ), bệnh táo bón, những loại bệnh bên trong khung hình như tử cung, bàng quang, dạ dày, tim …. Ngoài ra còn một nguyên do nữa là bị nhiễm bệnh từ những động vật hoang dã khác do hoàn toàn có thể chúng sống chung cùng một nhà. Nếu bệnh diễn biến trầm trọng và phức tạp, cần đưa ngay đến những bác sĩ thú y nếu nuôi chúng .Bệnh của hamster sẽ không lây qua người. Nếu bị chúng cắn cũng không sao vì chuột này không mang mầm bệnh lây qua người như chuột đồng, chuột cống, …= = Các loại chuột hams = = Rất tốt

Một winter white hamster màu pearl

Trên thị trường hiện bán những loại chuột hams đa phần để làm vật nuôi :

Nhân vật truyền hình[sửa|sửa mã nguồn]

Hamster tên là Rhino trong các bộ phim hoạt hình năm 2008 và spin-off 2009 tại phim ngắn Super Rhino.

Trong Tales of the Riverbank, thuật lại bởi Johnny Morris, nhân vật chính là Hammy Hamster.

0 ( 0 bình chọn )

Cây tri thức

https://caytrithuc.net
Nền tảng tri thức Việt

Ý kiến bạn đọc (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan

Bài viết mới