Bài viết

3 bước viết phương trình hóa học đơn giản nhất

25

Phương trình hóa học là sự biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học. Đây là bài học quan trọng trong bộ môn Hóa học cấp 2. Dưới đây là những tổng hợp chi tiết của Monkey về khái niệm, ý nghĩa, các bước để viết phương trình hóa học và bài tập để các bạn học sinh thực hành.

Phương trình hóa học là gì?

Như chúng ta đã biết, số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong các chất trước và sau phản ứng được giữ nguyên (bằng nhau). Dựa vào đây và công thức hóa học ta sẽ dễ dàng lập được phương trình hóa học để biểu diễn phản ứng hóa học đó.

Trước khi đi tìm hiểu và khám phá đơn cử khái niệm phương trình hóa học / từ điển phương trình hóa học, tất cả chúng ta hãy xem xét một ví dụ nổi bật được nêu trong sách giáo khoa Hóa học về phản ứng của khí hidro và oxi tạo ra nước .

Phương trình hóa học biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Ta có phương trình bằng chữ như sau : Khí hidro + khí oxi → Nước
Khi thay tên các chất bằng công thức hóa học ( CTHH ) ta được sơ đồ phản ứng ứng hóa học như sau : H2 + O2 → H2O
Quan sát CTHH trên ta thấy, số nguyên tử O bên trái nhiều hơn bên phải là 2. Vì vậy, ta đặt thông số 2 trước H2O. Lúc này, ta có : H2 + O2 → 2H2 O
Sau khi đặt số 2 trước H2O thì số nguyên tử H ở bên trái là 4, nhiều hơn bên phải là 2 nguyên tử H. Vì vậy, ta sẽ đặt thêm thông số 2 trước H2 ở bên phải .

Phương trình hóa học lúc này là:

2H2 + O2 → 2H2 O
Như vậy, số nguyên tử của mỗi nguyên tố đã bằng nhau với phương trình hóa học đã cân đối ở trên .

Kết luận: Phương trình hóa học dùng để biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học. Trong phương trình hóa học, số nguyên tử mỗi nguyên tố trong các chất trước và sau phản ứng giữ nguyên.

Phương trình hóa học biểu diễn gì? Từ định nghĩa này ta có thể rút ra suy luận, phương trình hóa học cho biết tỉ lệ số nguyên tử, phân tử giữ các chất/ từng cặp chất trong phản ứng và tỉ lệ này bằng tỉ lệ hệ số mỗi chất trong phương trình.

Có mấy bước lập phương trình hóa học?

Lập phương trình hóa học và cân đối phương trình hóa học là nội dung quan trọng trong chương trình học môn Hóa và có trong nhiều đề kiểm tra ở bậc trung học cơ sở .
Để lập phương trình hóa học đúng chuẩn, các bạn hãy chú ý quan tâm 3 bước sau :

  • Bước 1: Viết sơ đồ phản ứng.

  • Bước 2: Cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố.

  • Bước 3: Viết phương trình hóa học.

Ví dụ : Viết phương trình hóa học khi đốt sắt trong không khí .

Bước 1: Ta có sơ đồ phản ứng: Fe + O2 → Fe3O4

Bước 2: Cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố

Ta thấy rằng, số nguyên tử Fe và O đều không bằng nhau. Cả nguyên tố sắt và oxi đều có số nguyên tử nhiều hơn. Để cân đối số nguyên tử O, ta thêm thông số 2 trước O2. Để cân đối số nguyên tử sắt ta thêm thông số 3 trước Fe .

Bước 3: Viết phương trình hóa học

Dựa vào thông số cân đối ở trên ta xác lập được phương trình :

3Fe + 2O2 → Fe3O4

Viết phương trình hóa học, bạn cần lưu ý những gì? 

Để viết phương trình đúng, tránh những lỗi sai không đáng có, bạn cần quan tâm :

Những lưu ý khi viết phương trình hóa học. (Ảnh: Shutterstock.com)

  • Khí oxi sống sót ở dạng phân tử O2 vì thế tất cả chúng ta sẽ không viết 6 ) trong phương trình hóa học. Các bạn không được đổi khác chỉ số trong những công thức hóa học đã viết đúng. Khi viết CTHH, tất cả chúng ta viết thông số cao bằng kí hiệu, không được viết chỉ số nhỏ hơn ký hiệu. Ví dụ về cách viết sai 2F e ( Viết đúng phải là 2F e ) .
  • Nếu trong CTHH có nhóm nguyên tử ( OH ), ( SO4 ) … thì coi cả nhóm như một đơn vị chức năng để cân đối. Trước và sau phản ứng số nhóm nguyên tử phải bằng nhau .

Ví dụ, lập phương trình hóa học của phản ứng hóa học giữ natri cacbonat và canxi hidroxit tạo ra canxi cacbonat và natri hidroxit. Lúc này, ta có sơ đồ phản ứng :
Na2CO3 + Ca ( OH ) 2 → CaCO3 + 2N aOH

Xem thêm: Tỉ khối chất khí là gì? Công thức tính tỉ khối chất khí

Nêu ý nghĩa của phương trình hóa học

Phương trình hóa học cho biết tỉ lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất cũng như từng cặp chất trong phản ứng ( Sách giáo khoa Hóa học 8, NXB Giáo dục đào tạo Nước Ta ). Đây cũng chính là
Ví dụ về phương trình hóa học : 3F e + 2O2 → Fe3O4
Số nguyên tử Fe : số phân tử O2 : Số phân tử Fe3O4 = 3 : 2 : 1
Ta hiểu rằng : Cứ 3 nguyên tử Fe công dụng với 2 phân tử O2 sẽ tạo ra 1 phân tử Fe3O4 .
Tỉ lệ từng cặp chất là :

  • 3 nguyên tử Fe công dụng với 2 phân tử O2 .
  • 3 nguyên tử Fe phản ứng tạo ra 1 phân tử Fe3O4 .

Bài tập thực hành phương trình hóa học

Bài tập thực hành thực tế phương trình hóa học gồm cả triết lý và thực hành thực tế để giúp các bạn học viên củng cố vững kỹ năng và kiến thức hơn .

Bài tập 1: Câu hỏi lý thuyết

1 / Phương trình hóa học trình diễn gì, gồm công thức hóa học của những chất nào ?
2 / Sơ đồ của phản ứng khác với phương trình hóa học của phản ứng ở điểm nào ?
Trả lời :
1 / Phương trình hóa học trình diễn ngắn gọn phản ứng hóa học : gồm có công thức hóa học của chất phản ứng và loại sản phẩm phản ứng .
b ) Sơ đồ của phản ứng chưa có thông số thích hợp, tức là chưa cân đối nguyên tử trong khi đó phương trình hóa học thì các nguyên tố đã được cân đối. Trong một số ít trường hợp, sơ đồ phản ứng hóa học cũng chính là phương trình hóa học .

Bài 2: Lập PTHH và cho biết tỉ lệ số nguyên tử, phân tử của các chất trong mỗi phản ứng

Na + O2 → Na2O

Từ sơ đồ phản ứng trên, ta thấy số O bên trái ít hơn bên phải, ta thêm thông số 2 trước Na2O và được : Na + O2 → 2N a2O. Lúc này số nguyên tử Na bên trái là 4, ta thêm thông số 4 trước Na bên phải và được phương trình hóa học : 4N a + O2 → 2N a2O
Tỉ lệ số nguyên tử, phân tử của các chất : Số nguyên tử Na : Số phân tử oxi : Số phân tử Na2O là 4 : 1 : 2

Với những kiến thức về phương trình hóa học bao gồm định nghĩa, cách lập phương trình phản ứng hóa học và bài tập áp dụng ở trên chắc hẳn bạn đã có thêm cho mình kiến thức bổ ích về chủ đề này rồi chứ? Tiếp tục đón đọc chuyên mục kiến thức cơ bản của Monkey để có thêm cho mình nhiều tài liệu ôn tập hữu ích nhé. 

0 ( 0 bình chọn )

Cây tri thức

https://caytrithuc.net
Nền tảng tri thức Việt

Ý kiến bạn đọc (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan

Bài viết mới